Ratujmy, co się da, czyli co robimy dla ginących gatunków zwierząt, roślin i grzybów

XX Konferencja z cyklu "AKTYWNE METODY OCHRONY PRZYRODY W ZRÓWNOWAŻONYM LEŚNICTWIE"

25-26 marca 2026 roku

Lasy Państwowe Partnerem Konferencji

Relacja na żywo:

26 marca: https://youtube.com/live/GnSz5aHTQCo?is=T8StjcOoUbb5RX-r

25 marca: https://youtube.com/live/EgjPG-QqiOo?is=gcyHJWOaJDjwQYs-

Założenia
Lasy to ekosystemy kluczowe dla przetrwania wielu organizmów, dlatego działania ratunkowe powinny być integralną częścią zrównoważonego leśnictwa. Odpowiedzią na szóste wymieranie w historii Ziemi są aktywne metody ochrony przyrody, czyli konkretne działania techniczne i biologiczne, równie ważne jak ochrona zachowawcza. Ratowanie tego, co się da powinno mieć najwyższy priorytet i wymaga dużej mobilizacji wszystkich środowisk w celu przeciwdziałania wymieraniu ginących gatunków zwierząt, roślin i grzybów. Niezbędne jest zaangażowanie odpowiednich sił i środków oraz konsekwencja i determinacja w realizacji podjętych działań.

Promowanie i przegląd sprawdzonych praktyk oraz koncentracja na aktywnych metodach ochrony pozwoli dowiedzieć się: Co rzeczywiście robimy?

Budowanie takiego aktywnego modelu współczesnego leśnictwa jest kluczowe dla wypracowania metod ochrony, które są możliwe do pogodzenia z innymi funkcjami lasów.

Głównym celem konferencji jest przegląd praktycznych metod wspierania ginących gatunków zwierząt, roślin oraz grzybów w ekosystemach leśnych

.

Charakter konferencji i uczestnicy

Konferencja poświęcona jest przeglądowi praktycznych działań mających na celu ratowanie zagrożonych gatunków zwierząt, roślin i grzybów w lasach. Koncentruje się na strategicznych i praktycznych aspektach ratowania bioróżnorodności w obliczu globalnego kryzysu. Ma charakter ogólnopolskiego forum wymiany doświadczeń i poglądów w tym zakresie, w celu wdrażania konkretnych rozwiązań ochronnych. Przeznaczona jest dla pracowników Lasów Państwowych, regionalnych dyrekcji ochrony środowiska, parków narodowych i krajobrazowych, środowisk naukowych, instytucji i urzędów publicznych, prywatnych i instytucjonalnych zarządców lasów, organizacji pozarządowych oraz wszystkich zainteresowanych ochroną przyrody w lasach.

.

Komitet organizacyjny
- dr Dariusz Anderwald – SGGW Leśny Zakład Doświadczalny w Rogowie, Komitet Ochrony Orłów
- mgr inż. Jolanta Błasiak – Wydział Ochrony Przyrody DGLP
- dr Agnieszka Czujkowska – Centralny Azyl dla Zwierząt, Miejski Ogród Zoologiczny w Warszawie
- dr Andrzej Kepel – Państwowa Rada Ochrony Przyrody, PTOP „Salamandra”
- prof. dr hab. Piotr Łakomy – Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
- mgr Anna Ronikier-Dolańska – Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska
- mgr Marta Rzemieniuk – Główny Inspektorat Ochrony Środowiska
- dr hab. Marek Sławski – SGGW w Warszawie
- prof. dr hab. Jerzy Szwagrzyk – Uniwersytet Rolniczy w Krakowie
- dr hab. Dorota Zawadzka – Instytut Nauk Leśnych, Uniwersytet Łódzki

Program

PROGRAM KONFERENCJI

I dzień – 25 marca 2026 roku

8:00-10.00	Śniadanie i rejestracja
10:00-10:15	Otwarcie konferencji
10:15-12:00	SESJA I	Prowadzący: dr hab. Roman Wójcik
10:15-10:40	Dlaczego niektóre gatunki są rzadkie i co z tego wynika?	Jerzy Szwagrzyk Uniwersytet Rolniczy w Krakowie
10:40-11:05	Granice ratowania ginących gatunków	Dorota Zawadzka UŁ Filia w Tomaszowie Mazowieckim
11:05-11:25	Ochrona ex situ zagrożonych gatunków w ogrodach zoologicznych oraz działania podejmowane na rzecz zagrożonych gatunków poprzez kontrolę handlu. Dwie perspektywy	Agnieszka Czujkowska Centralny Azyl dla Zwierząt, Miejski Ogród Zoologiczny w Warszawie
11:25-11:45	Niełatwe próby ratowania młodocianych bocianów czarnych w ośrodkach rehabilitacji dzikich zwierząt	Dariusz Anderwald SGGW Leśny Zakład Doświadczalny w Rogowie, Komitet Ochrony Orłów
11:45-12:00	Dyskusja
12:00-12:30	Przerwa kawowa
12:30-14:00	SESJA II	Prowadząca: mgr inż. Jolanta Błasiak
12:30-12:45	Przegląd działań i inicjatyw GDOŚ oraz RDOŚ w zakresie ochrony czynnej	Anna Ronikier-Dolańska Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska
12:45-13.00	Strategiczny Program Państwowego Monitoringu Środowiska 2026-2030 jako podstawa ochrony zasobów przyrody	Marta Rzemieniuk Główny Inspektorat Ochrony Środowiska
13:00-13:15	Program LIFE na rzecz wdrażania dokumentów strategicznych dla zachowania różnorodności biologicznej	Andrzej Muter Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
13:15-13:30	Strategia ochrony leśnych zasobów genetycznych jako element adaptacji leśnictwa do zmian klimatycznych	Czesław Kozioł, Michał Raj Leśny Bank Genów Kostrzyca
13:30-13:45	Działania WWF w odniesieniu do gatunków zwierząt oraz ochrony obszarowej	Jakub Milczarek Fundacja WWF Polska
13:45-14:00	Dyskusja
14:00-15:00	Obiad
15:00-16:30	SESJA III A (Aula)	Prowadzący: dr Dariusz Anderwald
15:00-15:15	Ponad granicami: czynna ochrona orlika grubodziobego w Europie	Jan Maciorowski, Maciej Skorupski, Grzegorz Maciorowski Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
15:15-15:30	Aktywne metody ochrony przyrody na przykładzie wodniczki: czynna ochrona jako zagrożenie	Grzegorz Grzywaczewski Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
15:30-15:45	Rola gatunków kluczowych w ochronie różnorodności biologicznej na przykładzie dzięcioła czarnego	Grzegorz Zawadzki – INL SGGW, Dorota Zawadzka – UŁ Filia w Tomasz. Maz.
15:45-16:00	Czynna ochrona żurawia i jego siedlisk w Wielkopolskim Parku Narodowym	Błażej Nowak Wielkopolski Park Narodowy
16:00-16:15	Strategia ochrony rybołowa w województwie lubuskim – droga przez mękę czy sukces inicjatywy	Michał Bielewicz RDOŚ w Gorzowie Wielkopolskim
16:15-16:30	Dyskusja
15:00-16:30	SESJA III B (Bursa)	Prowadząca: dr Agnieszka Czujkowska
15:00-15:15	Z jaskini na strych – wybrane doświadczenia Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach w czynnej ochronie nietoperzy	Przemysław Skrzypiec RDOŚ w Katowicach
15:15-15:30	Rola łowiectwa w ochronie zagrożonych gatunków – historia, teraźniejszość, perspektywy	Jarosław Sadowski^1,2, Paweł Nasiadka^1,3, Paweł Jachimczak¹ 1.Polski Związek Łowiecki 2.Instytut Nauk Leśnych SGGW, 3.Instytut Nauk o Zwierzętach SGGW
15:30-15:45	Rola ambon myśliwskich w ochronie nietoperzy w lasach”	Andrzej Węgiel, Monika Breza, Witold Grzywiński, Stanisław Jędrkowiak, Jolanta Węgiel, Martyna Woltyńska, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
15:45-16:00	Dzikie pszczoły w Nadleśnictwie Polanów: aby ratować, należy poznać	Patrycja Nowakowska – Nadl. Polanów Justyna Kierat – UJ w Krakowie
16:00-16:15	Szlaczkoń szafraniec w Puszczy Knyszyńskiej: od badań naukowych po ochronę czynną	Marcin Sielezniew^1,3, Tomasz Jaworski², Izabela Sielezniew³, Cezary Bystrowski², Krzysztof Deoniziak¹, Piotr Nowicki⁴, Jacek Hilszczański²; 1.Uniwersytet w Białymstoku, 2.IBL, 3.Towarzystwo Ochrony Motyli, 4.Uniwersytet Jagielloński
16:15-16:30	Dyskusja
16:30-17:00	Przerwa kawowa
17:00-19:00	SESJA IV	Prowadząca: mgr Anna Ronikier-Dolańska
17:00-17:15	Wpływ inwazyjnych gatunków drzew na mykobiom glebowy w rodzimych ekosystemach leśnych	Robin Wilgan, Marta Kujawska, Tomasz Leski Instytut Dendrologii PAN w Kórnik
17:15-17:30	Czarny scenariusz, jasne działania – archiwa klonów topoli czarnej	Weronika Żukowska, Andrzej Lewandowski Instytut Dendrologii PAN w Kórniku
17:30-17:45	Działania praktyczne w sprawie zachowania zasobów autochtonicznej jodły pospolitej w Puszczy Białowieskiej	Aleh Marozau¹, Justyna Nowakowska², Ewelina Bagińska¹, Konrad Wiłamowski¹; 1.Politechnika Białostocka, 2.Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
17:45-18:00	Ginące rośliny borów sosnowych: jak chronić populacje podlegające wielostronnej presji?	Marcin Kiedrzyński, Katarzyna M. Zielińska, Inez Masiarek, Ewa Michalska Uniwersytet Łódzki
18:00-18:15	Magura Małastowska. Co zrobić, gdy władza zamyka oczy?	Andrzej Chlebicki¹, Mateusz Sora², Sławomir Springer³; 1.Instytut Botaniki PAN, CBP „ALCOR” Sp. z o.o. 2.Stowarzyszenie Przyjaciół Nowicy, 3.leśnik ornitolog
18:15-19:00	Dyskusja plenarna Moderacja: mgr inż. Jolanta Błasiak, mgr Anna Ronikier-Dolańska, dr hab. Marek Sławski
19:00-21:00	Kolacja
21:00-21:30	Szlaczkoń szafraniec. Ochrona ginącego gatunku motyla Film popularnonaukowy zrealizowany przez Leśne Studio Filmowe przy ORWLP w Bedoniu

II dzień – 26 marca 2026 roku

7:30-9:00	Śniadanie
9:00–10:30	SESJA V. POSTEROWA
10:30-12:00	SESJA VI	Prowadząca: dr hab. Dorota Zawadzka
10:30-10:45	Restytucja żółwia błotnego w Nadleśnictwie Oleśnica Śląska w latach 1998-2026	Mariusz Zieliński Nadleśnictwo Oleśnica Śląska
10:45-11:00	Program reintrodukcji żółwia błotnego w województwie łódzkim	Magdalena Janiszewska Orientarium Zoo Łódź, Holding Łódź Sp. z o.o.
11:00-11:15	„Żabie dołki” – przywracanie naturze zagrożonych gatunków płazów	Hubert Stürmer Wielkopolski Park Narodowy
11:15-11:30	Reintrodukcja popielicy i orzesznicy Wielkopolskim Parku Narodowym	Błażej Nowak Wielkopolski Park Narodowy
11:30-11:45	Rola koników polskich w czynnej ochronie przyrody	Magdalena Domańska Nadleśnictwo Borki, Związek Hodowców Koników Polskich
11:45-12:00	Dyskusja
12:00-12:30	Przerwa kawowa
12:30-13:00	SESJA VII	Prowadzący: prof. dr hab. Jacek Hilszczański
12:30-12:45	Grzyby zasiedlające drewno w Puszczy Białowieskiej	Piotr Łakomy, Jolanta Behnke-Borowczyk Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
12:45-13:00	Apteczka pierwszej pomocy w ratowaniu ginących gatunków grzybów	Anna Kujawa – Polskie Tow. Mykologiczne, Izabela L. Kałucka – Uniwersytet Łódzki
13:00-13:15	Ochrona różnorodności grzybów: dlaczego i jak je chronić na przykładzie grzybów korticjoidalnych w lasach województwa podlaskiego	Eugene Yurchenko Politechnika Białostocka
13:15-13:30	Ocalić przed wymarciem: co nam mówi czerwona lista grzybów i jak można ją wykorzystać?	Izabela L. Kałucka – Uniwersytet Łódzki, Anna Kujawa – Polskie Tow. Mykologiczne
13:30-13:45	Badania molekularne jako źródło wiedzy o występowaniu rzadkich i zagrożonych gatunków grzybów	Tomasz Leski, Maria Rudawska, Leszek Karliński, Marta Kujawska, Robin Wilgan, Małgorzata Stasińska, Marcin Pietras Instytut Dendrologii Polskiej Akademii Nauk
13:45-14:00	Dyskusja, podsumowanie i zakończenie
14:00-15:00	Obiad

POSTERY

Fragmentacja siedlisk populacji dużych ssaków drapieżnych a inwestycje liniowe – przejścia dla zwierząt jako narzędzia zachowania łączności ekologicznej	Błażej Garstecki STRABAG Sp. z o.o.
Minimalizacje i kompensacje przyrodnicze na projektowanej linii Kolei Dużych Prędkości Warszawa – Węzeł CPK – Łódź – Poznań / Wrocław (poster)	Marek Jobda, Sławomir Kuliś, Anna Kotulska Centralny Port Komunikacyjny
Ochrona strefowa jako narzędzie ochrony gatunków zagrożonych wyginięciem	Ewa Referowska INL SGGW w Warszawie
Ratujmy zapylacze w lasach: znaczenie struktury siedliska i zagrożenia związane z inwazją dębu czerwonego	Aleksandra Lewandowska, Katarzyna Szczepko-Morawiec Uniwersytet Łódzki
Stopień zniekształcenia siedlisk łęgowych w terasie zalewowym rz. Pilicy w Sulejowskim PK i obszarze N 2000 Dolina Środkowej Pilicy	Zbigniew Kołudzki ZPK Województwa Łódzkiego, Oddział Terenowy Nadpilicznych Parków Krajobrazowych
System rozrodczy lulecznicy kraińskiej jako podstawa jej skutecznej ochrony	Karolina Tymoszuk-Rydzewska – Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Bożena Denisow – Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
Wykorzystanie technik wspomaganego rozrodu (ART) w ochronie zasobów genetycznych zwierząt dziko żyjących oraz ras zachowawczych w kontekście zachowania bioróżnorodności	P. Surmacz, J. Sztabnik-Moch, Z. Gorczyca, K. Siewruk, M. Perzyna, E. Kautz-Wasilewska, M. Petrajtis-Gołobow, P. Nasiadka, S. Giziński; Laboratorium Technik Wspomaganego Rozrodu LabART, Instytut Nauk o Zwierzętach SGGW